Columns

Met stomheid geslagen

Misschien hebt u dat ook weleens: je moet bijvoorbeeld naar de dokter, en je neemt je voor om dit te vragen en dat, maar na afloop ben je toch weer iets vergeten. Stom, stom, stom! Ik had me net zo goed voorbereid! Ja, kennelijk laat een gesprek zich niet altijd vooraf regelen. Ik had laatst iets dergelijks toen ik door het dagblad Trouw werd geïnterviewd.

Een journalist belde mij op: of ik bereid was mij te laten interviewen voor de rubriek ‘Religieuze belevenissen’. Dat wilde ik wel. Hij vertelde mij dat hij mij de maandag daarop zou terugbellen. Het vraaggesprek zou een uur duren (en dus kennelijk via de telefoon plaatsvinden). Ik vroeg nog of ik het interview vóór publicatie mocht lezen. Het ging immers om zeer persoonlijke zaken. De journalist stemde in.

De dagen daarna liep ik er natuurlijk al over na te denken. Wat zou hij gaan vragen? En wat zou ik dan precies antwoorden? Je wilt immers niet met een mond vol tanden staan, en dat gebeurt al snel als het gaat om zaken van het hart. Ik besloot een aantal steekwoorden op te schrijven over wat ik wilde vertellen. Zo gezegd, zo gedaan. Ik was er helemaal klaar voor.

De bewuste dag zat ik in de starthouding, de telefoon ging en het gesprek kon beginnen. Wel gek hoor: per telefoon je meest persoonlijke geloofservaringen delen met een persoon die je niet kent en ook niet ziet. Maar goed, het gesprek liep soepel. Ik vertelde over een bijzondere (althans, dat vind ik) periode in mijn leven. Toen ik een jaar of veertien, vijftien was had ik een paar keer een openbaringservaring. Ik spreek er doorgaans zelden over. Ik heb het liever over de Openbaring met een hoofdletter: die van de Bijbel. Maar af en toe is het ook goed om te vertellen wat jouw eigen ervaringen met God zijn. Want me ervoor schamen doe ik nu ook weer niet.

‘Sprak u daar in die tijd weleens met iemand over?’ vroeg de journalist. ‘Nee,’ antwoordde ik. ‘Waarom niet?’ - ‘Dat weet ik eigenlijk niet. Het is ook al zo lang geleden.’ Maar koortsachtig (ik was toch een beetje zenuwachtig) probeerde ik de tijd van toen voor me te halen, hopend dat er zich een antwoord zou aandienen. ‘Ik denk dat ik er toen de taal niet voor had,’ probeerde ik. ‘Maar u was toch gelovig opgevoed?’ Hier lieten mijn steekwoorden mij in de steek.

Pas dagen later wist ik wat ik had moeten zeggen: dergelijke religieuze ervaringen slaan je met stomheid. Het gebrek aan taal had niets met mijn leeftijd of afkomst te maken. Openbaringservaringen komen onvoorspelbaar en overrompelend, en passen niet in het patroon dat je je eigen hebt gemaakt. Daar zijn het nu juist openbaringservaringen voor.

‘Waarom kwam je er toen niet op?’ sprak ik mezelf toe. Stom, stom, stom. Niet dat het afbreuk deed aan het artikel. Maar ik ben in sommige opzichten een beetje perfectionistisch: een verhaal moet compleet en af zijn. Maar niet alles laat zich kennelijk organiseren. Openbaringservaringen niet. Maar interviews ook niet. Gelukkig heb ik nog een column om het verhaal af te maken.

(Het bewuste artikel lezen? Zie hier)