Columns

De broedende zwaan

‘Een broedende kip moet je niet storen,’ luidt een gezegde. Dat geldt ook voor de broedende zwaan in de vijver voor ons huis. Toen er op Koninginnedag een demonstratie van modelboten gehouden werd, en de zwaan die vreemde dingen haar vijver zag bevaren, was ze van slag. Het was de enige keer dat zij voor langere tijd haar nest verliet. Maar – sindsdien zit zij weer onafgebroken op haar eieren. Dag na dag.

Er is dus niet veel te zien. Meestal ligt zij met haar hals en kop gevouwen tussen haar vleugels stil te zijn. Slechts af en toe kijkt ze op. Toch is het een intrigerend schouwspel. Vooral vanwege het natuurlijke geduld en de aanhoudende rust. Een zwaan kan het uitkomen van haar eieren niet afdwingen, versnellen of anderszins manipuleren. Ze kan ze alleen maar warm houden en wachten. En dat doet ze dus ook.

Elke morgen, wanneer ik aan mijn werk ga, kijk ik even naar haar. Dan weet ik het weer: ook mensen moeten van tijd tot tijd zo’n ‘broedperiode’ inbouwen. We hollen en we rennen en we vliegen om te presteren en te produceren. Maar het meest wezenlijke in ons leven laat zich niet regelen of afdwingen. Onderzoek heeft aangetoond dat de meest creatieve inzichten ontstaan in tijden van inkeer – als er ogenschijnlijk niets gebeurt. Een mens groeit alleen in rustperioden.

Ik beleef deze weken zo’n rustperiode. Het heet studieverlof. Elke morgen zit ik om 8 uur achter mijn bureau. Ik zit er gebogen over boeken. Dat zijn mijn ‘eieren’. Ik moet ze één voor één uitbroeden. Dat heeft z’n tijd nodig. Ik wil wel sneller dan mogelijk. Maar die zwaan, die ik vanachter mijn bureau kan zien, leert me: het heeft z’n eigen tijd nodig, het laat zich niet versnellen. En het hoeft ook niet.

Ik gun iedereen zo’n periode. Je kunt je aandacht onverdeeld aan één ding geven. Niet dat het Luilekkerland is. Maar dat is het voor die zwaan ook niet. Ik las ergens dat een zwaan flink afvalt tijdens zo’n periode, omdat ze niet op zoek kan gaan naar voedsel. Wel, gewicht verliezen doe ik niet. Maar het is wel elke dag gedisciplineerd werken, dat ‘broeden op boeken’. Maar ik ben niet alleen. Elke dag kijk ik ook even naar buiten: zijn haar eieren al uit? Dat geeft een band. Het lijkt een belofte dat er bij mij straks ook wel iets zal uitkomen. Maar voorlopig heeft het z’n tijd nodig. Gelukkig is het rustig aan de Vondellaan. Er wordt nog ongestoord gebroed.